[ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ]

Σαντορίνη

Ο Πλάτωνας ήταν ο πρώτος που ανέφερε την ύπαρξη της Ατλαντίδας, και φαίνεται ότι πρόκειται μάλλον για ένα μύθο με λίγη δόση αλήθειας. Πάντως, πολύ συχνά η καταστροφή της Θήρας ταυτίζεται με τον χαμό της μυθικής Ατλαντίδας.

Γύρω στο 3.000 π.Χ. το νησί κατοικούνταν από μια φυλή που το ονόμασε Στρογγύλη, εξαιτίας του σχήματος του, αφού το ηφαίστειο δεν είχε αρχίσει ακόμη τη δράση του. Το γεγονός της καταστροφής της Σαντορίνης ή άλλων νησιών του Αιγαίου κατά τη διάρκεια της έκρηξης ενός ηφαιστείου μαζί με την φαντασίωση ή και ακόμη επιθυμία μιας «Τέλειας Πόλης» ίσως δίνει μια εξήγηση γι’ αυτόν τον μύθο.

Ο μύθος, τον οποίον ο Πλάτωνας εξέθεσε στους διάλογους του με τον Τίμαιο και Κριτία, είναι μια ιστορία που είχε διηγηθεί στον Κριτία ο προ-προπάππους του, ο οποίος πάλι την είχε ακούσει από τον πατέρα του, Δρυοπίδα, και αυτός από τον θρυλικό νομοθέτη Σόλωνα. Σύμφωνα λοιπόν με αυτή την ιστορία, η Ατλαντίδα ήταν μια μεγάλη νησιωτική ήπειρος, της οποίας οι κάτοικοι είχαν αναπτύξει έναν πολιτισμό μοναδικό στο είδος του. Η μοναδική αυτή ισχύς των βασιλέων της Ατλαντίδος δεν περιοριζόταν μόνο στη δική τους ήπειρο, αλλά είχε εξαπλωθεί και στα γύρω νησιά και ήλεγχε τμήματα της Λιβύης, της Αιγύπτου, όπως και της Ευρώπης μέχρι τη Βόρειο Ιταλία.

Από τις μέρες του Πλάτωνα μέχρι και σήμερα έχουν γίνει πολλές προσπάθειες ώστε να αποσαφηνισθεί αυτός ο μύθος ή και ακόμα να ανακαλυφτεί η χαμένη Ατλαντίδα. Έχουν γίνει χιλιάδες έρευνες και έχουν γραφτεί άλλα τόσα άρθρα για αυτό το θέμα. Η πραγματικότητα είναι ότι ο Πλάτωνας μέσω αυτού του μύθου, ήθελε να δώσει ένα παράδειγμα στους συμπατριώτες του, ενός ιδανικού κράτους, τέλεια οργανωμένου, το οποίο άνθιζε και ευημερούσε όσο οι άνθρωποι που το απάρτιζαν σέβονταν και ενίσχυαν τους νόμους και λάτρευαν τους θεούς που τους έδωσαν αυτή τη νομοθεσία. Όμως, όταν αυτοί έγιναν αλαζόνες και έπαψαν να υπακούν στους νόμους του κράτους τους οι θεοί τους καταράστηκαν και τους καταδίκασαν στη ολοσχερή καταστροφή.

Πάρα ταύτα, η Ατλαντίδα μπορεί να παραμείνει πέρα για πέρα αληθινή, τουλάχιστον στη φαντασία μας. Πιστεύεται δε ότι η Ατλαντίδα βρισκόταν πολύ κοντά στη Σαντορίνη.

Το ηφαίστειο έκανε την εμφάνιση του περίπου 80.000 χρόνια πριν. Η πρώτη του έκρηξη ήταν φοβερά καταστροφική. Εκτός από στάχτη, ο κρατήρας εκτόξευσε και άλλες ουσίες, πολύ βαρύτερες, οι οποίες με τη σειρά τους κάλυψαν την επιφάνεια της θάλασσας και ενώθηκαν με τις αναδυόμενες νησίδες, για να σχηματίσουν ένα περίπου στρογγυλό νησί με διάμετρο 14 ή και 15 χιλιομέτρων.

Το 1450 π.Χ. πραγματοποιήθηκε η δεύτερη έκρηξη του ηφαιστείου αυτού, η οποία ήταν το ίδιο καταστροφική με την πρώτη, εξαφανίζοντας κάθε ίχνους ζωής στο νησί και βυθίζοντας κάτω από τα κύματα της θάλασσας το μεγαλύτερο τμήμα της Στρογγυλής. Ότι απέμεινε πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, είναι τα τμήματα της περιμέτρου του, αυτό που σήμερα αποκαλούμε Σαντορίνη, Θηρασία και Ασπρονήσι.

Το Ακρωτήρι ήταν ένα από τα μεγαλύτερα και πιο κοσμοπολίτικα λιμάνια της Μεσογείου κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού της 2ης χιλιετίας. Αυτό το λιμάνι θάφτηκε κάτω από ένα πυκνό στρώμα στάχτης όταν το ηφαίστειο ξέσπασε πάλι το 1.600 π.Χ.

Το νησί κατοικήθηκε περίπου το 3200 π.Χ. όταν έκαναν την εμφάνισή τους οι Κρήτες. Η επιρροή του Μινωικού πολιτισμού στο νησί ήταν εμφανής όταν έγιναν ανασκαφές στο Ακρωτήρι και ανακαλύφτηκε ένας ολόκληρος οικισμός με σπίτια διακοσμημένα με τοιχογραφίες όμοιες με αυτές που βρέθηκαν στο Παλάτι της Κνωσού στη Κρήτη.

Πριν το ηφαίστειο αρχίσει την καταστροφική δράση του, το νησί ονομαζόταν Στρογγύλη, λόγω του σχήματός του. Πάντως, το 1500 π.Χ. συνέβηκε κάτι που άλλαξε εντελώς την ιστορία του αρχαίου κόσμου. Ήταν η έκρηξη του ηφαιστείου, που βρισκόταν στο κέντρο του νησιού, που οδήγησε στο να βυθιστεί το μεγαλύτερο τμήμα του. Το παλιρροιακό κύμα που προξένησε η έκρηξη του ηφαιστείου, υπολογίζεται ότι είχε ύψος γύρω στα 100 μέτρα και μάλλον αυτό ευθύνεται για την καταστροφή της Κνωσού και γενικότερα του βόρειου τμήματος της Κρητικής ακτής.

Μια σύντομη ιστορική αναδρομή έχει ως εξής:
197 π.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου
19 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου
46 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου
726 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου
1204 μ.Χ. Η 4η Σταυροφορία δημιουργεί την Αυτοκρατορία του Βόσπορου.
1207 μ.Χ. Ίδρυση του Δουκάτου της Νάξου από τον Μάρκο Σανούδο τον Α΄. Η Θήρα ήταν η έδρα της Βαρονίας του Τζιάκομο Μπαρότσι. Η διοίκηση του νησιού παρέμεινε στα χέρια των Μπαρότσι μέχρι το 1296.

1296 μ.Χ. Ο Βυζαντινός Λικάριος απελευθέρωσε τη Σαντορίνη, όπως και την Αμοργό, Σέριφο, Κέα, Ίο, Σίφνο και Φολέγανδρο. Όμως η ελευθερία διάρκεσε πολύ λίγο, και μέχρι το τέλος του ίδιου χρόνου οι Μπαρότσι επέστρεψαν και πάλι στη Σαντορίνη.

Τα επόμενα χρόνια σημαδεύονται από αντιπαλότητες μεταξύ ντόπιων λόρδων και του Δούκα της Νάξου ή από φιλονικίες μεταξύ του τελευταίου με τους Τούρκους.

1570 ή 1573 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου.
1579-1821 μ.Χ. Τούρκικη κατοχή.
1650 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου (26 Σεπτ. – 6 Δεκέμβρη)
1707 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου (23 Μαΐου- 17 Ιανουαρίου)
1821 μ.Χ. Η Σαντορίνη απελευθερώνεται από τον Τουρκικό ζυγό.
1866 –1870 Έκρηξη του ηφαιστείου.1870 μ.Χ. Οι αρχαιολόγοι Mamet και Gorceix έκαναν κάποιες δοκιμαστικές έρευνες στο Ακρωτήρι, όπου βρέθηκε ένας μινωικός οικισμός.
1899 μ.Χ. Ο αρχαιολόγος Robert Zahn ερευνά την τοποθεσία Ποταμός (Ακρωτήρι)
1925 μ.Χ. 11. Αυγούστου έως 21 Μαΐου του επόμενου χρόνου. Έκρηξη του ηφαιστείου.
1928 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου (23 Ιανουαρίου – 17 Μαρτίου)
1930 μ.Χ. Τέλος Αυγούστου – Αρχές Ιουλίου του 1941. Έκρηξη του ηφαιστείου.
1950 μ.Χ. Έκρηξη του ηφαιστείου (10 Ιανουαρίου – 2 Φεβρουαρίου
1967 μ.Χ. Ο καθηγητής Μαρινάτος άρχισε τις ανασκαφές στο Ακρωτήρι και φέρνει στο φως έναν μινωικό οικισμό.

Σήμερα, αυτό το νησί, μπορεί να πει κανείς ότι είναι ένας μικρός παράδεισος τόσο για επισκέπτες, όσο και για αρχαιολόγους.
 

<επιστροφή>