[ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ]

Μετέωρα - Τρίκαλα

Αυτές οι μοναστηριακές κοινότητες αποτέλεσαν την μεταβυζαντινή περίοδο και κατά την διάρκεια του Οθωμανικού ζυγού καταφύγιο για πολλούς καταδιωγμένους. Σε αυτούς τους γυμνούς και απρόσιτους βραχώδεις όγκους δημιουργήθηκε το δεύτερο σημαντικότερο «κέντρο» Βυζαντινής Τέχνης του Ελλαδικού χώρου.

Η ιστορία της μοναστηριακής κοινότητας των Μετεώρων άρχισε τον 11ο αιώνα. Από τον 9ο αι. άρχισαν να εγκαθίστανται στους βράχους και στις ρωγμές των Μετεώρων διάφοροι ερημίτες. Τις Κυριακές και στις σημαντικές εορτές μαζευόντουσαν όλοι αυτοί οι ερημίτες στην Δούπιανη κοντά στο Καστράκι ( στο σημείο όπου αργότερα κτίστηκε η Ιερά Μονή και η εκκλησία της Θεοτόκου) για να τελέσουν την Θεία Λειτουργία. Καθώς αυξανόταν ο αριθμός των μοναχών, δημιουργήθηκαν τα κοινόβια της Δούπιανης και Σταγών.

Όμως η ανάπτυξη της κοινότητας προσδιορίζεται από τον 14ο αι. όταν ιδρύθηκαν οι πρώτες Μονές. Μεταξύ 1356 και 1372 ο μοναχός Αθανάσιος ίδρυσε στον Πλατύ Γιαλό την μονή που έγινε αργότερα η σπουδαιότερη όλων την λεγόμενη Ι. Μ. Μεγάλου Μετεώρου. Ο Αθανάσιος υπέβαλε πολύ σκληρούς κανόνες, που συμπεριλάμβαναν και τον αποκλεισμό των γυναικών στην περιοχή. Το 1388 ο Ιωάννης Ούρεσης, υποταχτικός του Αθανάσιου και εγγονός του Σέρβου πρίγκιπα Στέφανου, αποσύρθηκε στην μονή και πλέον ως Ιωασάφ την προίκισε με πολλά πλούτη και ειδικά προνόμια. Σύντομα το Μεγάλο Μετέωρο απέκτησε τον έλεγχο όλων των κοινοβίων και των ερημητηρίων της περιοχής. Η ανάπτυξη και άλλων μονών οδήγησε επίσης στην ένδοξη περίοδο της μοναστικής ζωής ιδιαίτερα τον 15ο και 16ο αι. Η παρακμή της κοινότητας άρχισε σταδιακά και από τις 24 μονές που ιδρύθηκαν όλα αυτά τα χρόνια, ορισμένες μόνο συνέχισαν να λειτουργούν. Αυτή την στιγμή λειτουργούν μόνο πέντε μονές οι οποίες είναι: η Ι. Μ. Μεγάλου Μετεώρου, η Ι. Μ. Αγίας Τριάδος, η Ι. Μ. Βαρλαάμ, η Ι. Μ. Αγίου Στέφανου και τέλος η Ι. Μ. Ρουσσάνου (οι δύο τελευταίες είναι γυναικείες).

Μόλις τρία χιλιόμετρα από την Καλαμπάκα βρίσκεται η Ι. Μ. του Αγίου Νικολάου Αναπαυσά. Χτίστηκε περίπου το 1510 και τοιχογραφήθηκε το 1527 με πανέμορφες τοιχογραφίες του διάσημου αγιογράφου Θεοφάνους του Κρητικού.

Σε κοντινή απόσταση βρίσκονται τα ερείπια της Αγίας Μονής που χρίστηκε γύρω στο 1315. Εκεί κοντά βρίσκεται επίσης η Ι. Μ. Ρουσσάνου που πιθανώς χτίστηκε το 1288 και λειτούργησε ως μονή το 1545. Περιέχει τοιχογραφίες της Κρητικής Σχολής οι οποίες έγιναν το 1560.

Ακολουθώντας την νότια διαδρομή για το μοναστήρι του Αγίου Στέφανου, συναντάτε πρώτα το μοναστήρι της Αγίας Τριάδος το οποίο βρίσκεται πάνω σε ένα απόκρημνο αλλά πανέμορφο βράχο. Χτίστηκε μεταξύ 1458 και 1476 από τον μοναχό Δομήτιο και για να το επισκεφτείτε θα χρειαστεί να ανεβείτε περίπου 140 σκαλοπάτια.

Στο τέλος του δρόμου βρίσκεται το γυναικείο μοναστήρι και το Μουσείο του Αγίου Στέφανου. Ένα απόκρημνο φαράγγι χωρίζει την μυτερή κορυφή από τον κυρίως βράχο και οι δύο βράχοι συνδέονται με μία γέφυρα. Το 1333 το επισκέφτηκε ο Αυτοκράτορας Ανδρόνικος Γ΄ ο Παλαιολόγος. Η κάρα του Αγίου φυλάσσεται στον καθεδρικό ναό του Αγίου Χαράλαμπου που βρίσκεται στην μονή. Στην παλιά εκκλησία του Αγίου Στέφανου (1350) μπορείτε να θαυμάσετε το πανέμορφο επίχρυσο τέμπλο, όπως επίσης αγιογραφίες και παλιές εικόνες.

Κατά την διάρκεια της βόρειας διαδρομής ο επισκέπτης φτάνει πρώτα στην Ι. Μ. Βαρλαάμ με τα 195 σκαλοπάτια της. Χτίστηκε το 1517 στο σημείο που μόνασε ο ερημίτης Βαρλαάμ από τα αδέλφια Θεοφάνη και Νεκτάριο, οι οποίοι ήταν γόνοι πλούσιας οικογένειας των Ιωαννίνων. Οι αγιογραφίες του παρεκκλησιού των Αγίων Πάντων είναι έργο του γνωστού αγιογράφου Φράνκο Κατελλάνου (1548). Ο εσωνάρθηκας αγιογραφήθηκε το 1566. Το παρεκκλήσι των Τριών Ιεραρχών αναστηλώθηκε το 1627.

<επιστροφή>