[ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΚΑΣΤΕΛΛΟΡΙΖΟ]

Καστελλόριζο

Τα αρχαία χρόνια το όνομα ονομαζόταν Μεγίστη, πιθανόν από κάποιον που ονομαζόταν Μέγες, ο οποίος αναφέρεται στον Κατάλογο των Πλοίων του Ομήρου, ή πιθανότερα επειδή είναι το μεγαλύτερο νησί σε σχέση με τα υπόλοιπα της περιοχής. Το όνομα Καστελλόριζο οφείλεται στο κάστρο του, το Καστέλλο Ρόσσο (κόκκινο κάστρο), που χτίστηκε από τους Ιωαννίτες Ιππότες.

Στη Βίγλα υπάρχουν τα ερείπια του Κυκλώπειου Τείχους που χτίστηκε την Μυκηναϊκή περίοδο. Μια σαρκοφάγος που βρέθηκε στη πεδιάδα του Αγίου Γεωργίου το 1913 περιείχε ένα χρυσό στέμμα, με σκαλιστά αμπελόφυλλα και σταφύλια, εξαιρετικής καλλιτεχνικής αξίας, το οποίο φυλάσσεται τώρα στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Ο Επιθεωρητής Αρχαιοτήτων Ν. Κυπαρρίσης, ο οποίος αναγνώρισε 22 λεηλατημένους τάφους στο σημείο που βρέθηκε το χρυσό στέμμα, αναφέρει ότι το στέμμα αυτό είναι του 4ου αι. π.Χ.

Στο μικροσκοπικό νησάκι Ρω, το οποίο ανήκει στο σύμπλεγμα του Καστελλόριζου, βρέθηκε ένας τάφος του 11ου αι. μαζί με άλλα αντικείμενα που χρονολογούνται από τον 4ο αι. μ.Χ.

Εκείνη την εποχή, η Μεγίστη ήταν ένα από τους δήμους της Περαίας. Διέθετε το δικό της νόμισμα, με νομίσματα που είχαν το κεφάλι του Βάκχου, στη μια πλευρά, και στην άλλη την λέξη Μεγίστεον. Πάντως τα νομίσματα εκδίδονταν στην γειτονική Ρόδο, πράγμα το οποίο σημαίνει το νησί εξαρτιόταν από τους Ροδίους.

Το 1306 οι Ιππότες του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη κατέλαβαν το Καστελλόριζο. Οι Ιωαννίτες Ιππότες χρησιμοποιούσαν το νησί ως τόπο εξορίας και τιμωρίας. Το 1440 το νησί καταλήφτηκε από τον Τζελάλ Ελ Ντίν, οποίος είχε υπό τον έλεγχο του 18 αιγυπτιακές γαλέρες και άλλα βοηθητικά πλοιάρια. Το Καστελλόριζο καταστράφηκε από αυτή την επιδρομή και οι κάτοικοί του (το 1396 ζούσαν στο νησί 65 οικογένειες) πιάστηκαν αιχμάλωτοι. Το κάστρο του Αϊ Νικόλα, το οποίο είχε προσφάτως αναστηλωθεί, καταστράφηκε πάλι. Τότε, ο ίδιος ο Πάπας ενδιαφέρθηκε για την ανακαίνιση του.

Η γεωγραφική θέση του Καστελλόριζου στάθηκε πολλές φορές αφορμή για μια σειρά κατακτήσεων και επιδρομών. Έτσι, το 1461 πέρασε στα χέρια των Καταλανών, το 1470 κατακτήθηκε από τον Βασιλιά της Νεάπολης, ενώ το 1480 οι κάτοικοι του το εγκατέλειψαν εξαιτίας του φόβου μιας επικείμενης Τούρκικης εισβολής. Έτσι όταν έφτασαν οι Τούρκοι το κατέλαβαν χωρίς να συναντήσουν καμία αντίσταση. Το 1498 ο Βασιλιάς της Νεάπολης το ξανακέρδισε. Το 1512 υψώθηκε η ισπανική σημαία στο νησί, ενώ το 1522, όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν την Ρόδο, το Καστελλόριζο έστειλε άνδρες για να αμυνθούν και παρέμεινε σε χριστιανικά χέρια.

Το 1570 κατέφτασαν οι Ενετοί. Το 1635 μέχρι το 1659 το κατέλαβαν οι Τούρκοι και την ίδια χρονιά το ξανακέρδισαν οι Ενετοί, οι οποίοι κατέστρεψαν το κάστρο του.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου οι κάτοικοι του νησιού στράφηκαν προς την θάλασσα για να επιζήσουν. Έμαθαν την τέχνη της πλοήγησης και έγιναν καπετάνιοι και ιδιοκτήτες πλοίων. Στο νησί γνώριζε τότε μεγάλη άνθηση, λόγω της διακίνησης διαφόρων αγαθών. Λίγο πριν την Επανάσταση του 1821, οι νησιώτες είχαν υπό τη κατοχή τους πάνω από 30 πλοία με συνολική χωρητικότητα 3.600 τόνους και 60 κανόνια. Τα πλοία αυτά αριθμούσαν 450 άνδρες.

Οι Τούρκοι δεν είχαν το νησί συνεχώς υπό την κατοχή τους και ακόμα όταν ήταν υπό τον τουρκικό ζυγό απολάμβανε όλα εκείνα τα προνόμια που απολάμβαναν τα Δωδεκάνησα που πλήρωναν κάθε χρόνο φόρους στους Τούρκους.

Το 1659 έφτασε ο Μοροζίνι στο Καστελλόριζο, ο θρυλικός στρατηγός της Βενετίας. Αυτό είναι άλλη μια απόδειξη της σημαντικής στρατηγικής θέσεις που είχε αυτό το νησί. Οι αναφορές του, οι οποίες σώζονται μέχρι σήμερα, περιέχουν σημαντικές πληροφορίες και λεπτομέρειες που αφορούν τη κατάληψη του νησιού. Οι τουρκικές αμυντικές δυνάμεις του νησιού δεν έλαβαν βοήθεια από τη Ρόδο και όταν τους τελείωσαν τα εφόδια, εξαναγκάστηκαν να υψώσουν λευκή σημαία και να παραδοθούν. Ο Μοροζίνι πήρε τότε αιχμάλωτους 115 Τούρκους και 31 Έλληνες.
 

<επιστροφή>