[ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ]

Κρήτη

Η ιστορία της Κρήτης συνδυάζει στιγμές απόλυτης δόξας, μετριότητας, όπως επίσης μεγάλα ιστορικά γεγονότα. Σύμφωνα με την μυθολογία στο νησί γεννήθηκε ο Δίας και υπήρξε το μέρος όπου έζησε ο Μινώταυρος, το ανθρωποφάγο τέρας που ζούσε στην Κνωσό. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους η χρυσή εποχή του νησιού άρχισε περίπου το 2.800 π.Χ. όταν οι Μινωΐτες κατέφθασαν στην Κρήτη από την Μικρά Ασία. Το νησί όμως κατοικήθηκε πολύ πιο πριν, γύρω στο 6000 π.Χ., από την Νεολιθική Εποχή. Προερχόμενοι και αυτοί από την Μικρά Ασία έζησαν μέσα σε σπηλιές. Ανάμεσα στα αρχαιολογικά ευρήματα αυτής της περιόδου βρέθηκαν πέτρινα και κοκάλινα εργαλεία, όπως επίσης γυναικεία αγαλματίδια που αποδεικνύουν την λατρεία της Μητέρας Γης.

Αυτή η περίοδος διάρκεσε μέχρι το 3000 π.Χ., στιγμή κατά την οποία αρχίζει ο θαυμαστός μινωικός πολιτισμός στο νησί. Οι Μινωΐτες επίσης γνωστοί στην Μικρά Ασία εγκαθίδρυσαν έναν υψηλό πολιτισμό, γνωστό για την εκλεπτυσμένη τέχνη και την όμορφη αρχιτεκτονική. Το 1700 π. Χ. ένας καταστρεπτικός σεισμός ερήμωσε όλο το νησί. Οι Μινωΐτες άρχισαν πάλι να ξανακτίζουν τεράστιες και περίτεχνες οικίες και καταπληκτικά παλάτια, παραδείγματα περίπλοκων και επιδέξιων έργων της εποχής εκείνης.

Με την επακόλουθη αναδόμηση και αναγέννηση, η Κρήτη εισήλθε στην πιο ένδοξη εποχή της. Τα ερείπια που διασώζονται μέχρι σήμερα, προέρχονται από αυτή τη περίοδο. Η ευημερία, προερχόμενη από την εγκαθίδρυση νέων εμπορικών δεσμών με άλλες χώρες διάρκεσε στο νησί μέχρι το σημείο που μια άγνωστη καταστροφή έλαβε χώρα, πιθανών μια μυκηναϊκή επιδρομή ή περισσότερο μια φυσική καταστροφή, όπως το ηφαίστειο της Θύρας. Αυτή η καταστροφή κατέστρεψε το 1450 π.Χ. τις πόλεις του νησιού.

Μετά από αυτή τη δεύτερη καταστροφή η Κρήτη έπαψε να παίζει σημαντικό ρόλο, όμως παρέμεινε στην πρώτη γραμμή στον κόσμο της τέχνης και του πολιτισμού. Γύρω στον 8ο αι. π. Χ. κατέλαβαν οι Δωριείς το νησί. Εκείνο το διάστημα ανθούσαν οι τέχνες, ιδιαίτερα της γλυπτικής, κεραμικής και της χρυσοχοΐας.

Η περίοδος από τον 5ο αι. π.Χ. μέχρι την Ρωμαϊκή κατάκτηση το 67 π.Χ. βρήκε το νησί στη μέση μιας αστάθειας, με αριστοκρατικές οικογένειες να κυριαρχούν και συχνές εμφύλιες προστριβές. Η Κρήτη από τον Μεσαίωνα και μετά κυβερνήθηκε από Βυζαντινούς, Άραβες, Γενοβέζους, Ενετούς και τέλος από τους Τούρκους. Το 1898 η Κρήτη έγινε προτεκτοράτο της Αγγλίας. Τέλος, μετά τον Βαλκανικό Πόλεμο του 1913 ενώθηκε με την υπόλοιπη Ελλάδα.

Το 1204 οι Ενετοί έγιναν οι κυρίαρχοι του νησιού. Ήταν εκείνη την περίοδο που το Ηράκλειο έγινε η έδρα της Αρχιεπισκοπής και ιδρύονταν πλήθος μοναστηριών και εκκλησιών. Εκείνη την περίοδο το Ηράκλειο πήρε το όνομα Κάντια και έγινε πρωτεύουσα της Κρήτης. Μέχρι τις μέρες μας σώζονται δείγματα ενετικής αρχιτεκτονικής στην πόλη του Ηρακλείου.

Οι Τούρκοι πολιόρκησαν το νησί και κατάφεραν να το κυριέψουν. Η Τουρκική κατοχή ήταν η σκοτεινότερη περίοδος στην μακρά ιστορία του νησιού. Όταν ξέσπασε η Επανάσταση του 1821 οι Τούρκοι από το θυμό τους ήταν πάρα πολύ σκληροί με τους Κρητικούς. Η Κρητική επανάσταση ξεκίνησε το 1866 και διήρκεσε μέχρι το 1868. Ο πολυπόθητος πόθος των Κρητικών για ελευθερία και ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα πραγματοποιήθηκε μετά τον Βαλκανικό Πόλεμο του 1913.

Το 1895-1896 ξέσπασε καινούργιος πόλεμος, μετά από μια περίοδο που αναβίωσαν πάλι τα παλαιά πάθη και τα μίση και οι βιαιοπραγίες ήταν καθημερινό φαινόμενο. Ο Ελληνικός στρατός άρχισε σταδιακά να απελευθερώνει το νησί με την πρόθεση να το ενώσει με την υπόλοιπη Ελλάδα.

Ο πόλεμος σταμάτησε το 1898. Οι Μεγάλες Δυνάμεις αναγνώρισαν την ύπαρξη του αυτόνομου Κρητικού Κράτους και επέβαλαν ως ύπατο Αρμοστή τον πρίγκιπα Γεώργιο της Ελλάδας. Όμως η κατάσταση συνεχίστηκε να είναι έκρυθμη και κορυφώθηκε το 1905 με την επανάσταση του Θερίσου. Η επανάσταση οδήγησε στην ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.

Το τελευταίο μεγάλο γεγονός της κρητικής Ιστορίας είναι η περιώνυμη Μάχη της Κρήτης, όπως ονομάζεται η ηρωική αντίσταση των Κρητικών κατά των Γερμανών εισβολέων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
 

<επιτσροφή>